Nội dung chính
Đèn xe quá sáng không chỉ gây chói mắt mà còn tăng nguy cơ tai nạn và cháy nổ. Khi đô thị ngày càng mở rộng, việc lắp đèn LED, xenon công suất cao hoặc sử dụng đèn gầm sai mục đích đã biến ánh sáng xe thành một dạng “ô nhiễm ánh sáng” ảnh hưởng nghiêm trọng tới an toàn giao thông và sức khỏe người tham gia.
Hiểu đúng về ô nhiễm ánh sáng từ đèn xe
Ô nhiễm ánh sáng xảy ra khi nguồn sáng mạnh, không được điều chỉnh góc chiếu và cường độ, chiếu thẳng vào mắt người đối diện hoặc người đi phía sau. Các loại đèn thường gây ra vấn đề:
- Đèn LED hoặc xenon công suất cao được lắp mà không tuân thủ tiêu chuẩn.
- Đèn gầm (fog light) được sử dụng trên đường phố thay vì trong sương mù.
- Đèn halogen bị thay thế bằng bóng LED không có mặt cắt.
Tác hại đối với an toàn giao thông
Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Giao thông Vận tải (2023), chỉ cần 3‑4 giây mất thị lực tạm thời ở tốc độ 50 km/h, xe đã di chuyển 40‑60 m – đủ để gây va chạm nghiêm trọng. Các nhóm người dễ bị ảnh hưởng nhất bao gồm người cao tuổi, người có thị lực kém và người đi xe máy, xe đạp.
Những trường hợp thực tế đã ghi nhận:
- Xe tải lắp đèn nhấp nháy không đúng chức năng, làm người lái xe phía sau mất tập trung và gây tai nạn.
- Xe cá nhân độ đèn LED giá rẻ gây chói mắt, khiến tài xế đối diện rơi vào trạng thái “mù tạm thời” và va chạm vào xe cản phía trước.
Nguy cơ cháy nổ và mất bảo hành
Hệ thống điện ô tô được thiết kế cho công suất thiết bị gốc. Khi lắp thêm đèn công suất lớn, nhiệt sinh ra có thể vượt quá khả năng chịu tải, dẫn đến chập cháy. Theo báo cáo của Hiệp hội Bảo hiểm Ô tô Việt Nam (2022), hơn 12 % các vụ cháy xe do độ đèn không đạt chuẩn, trong đó đa phần là do bóng LED kém chất lượng sinh nhiệt cao.
Hậu quả không chỉ là thiệt hại vật chất mà còn là:
- Xe bị từ chối bảo hành từ nhà sản xuất.
- Không được bảo hiểm chi trả khi xảy ra tai nạn hoặc cháy nổ.
Cách phòng tránh và lựa chọn đèn đúng chuẩn
Trước khi quyết định thay đổi hệ thống chiếu sáng, hãy thực hiện các bước sau:
- Kiểm tra nguyên nhân mất tầm nhìn: Đèn cũ, kính lái dính film tối, hoặc hỏng hóc hệ thống điện.
- Chọn đèn có chứng nhận hợp quy từ nhà sản xuất uy tín.
- Đảm bảo góc chiếu và cường độ đáp ứng tiêu chuẩn VN/TCVN 6737:2012.
- Đặt đèn gầm chỉ trong điều kiện sương mù, mưa lớn hoặc đường đèo, không sử dụng trên đường phố.
- Lắp đặt tại các cơ sở chuyên nghiệp, có giấy phép và bảo hành.
Việc duy trì ánh sáng hợp lý không chỉ bảo vệ bản thân mà còn là trách nhiệm xã hội, góp phần xây dựng môi trường giao thông văn minh.
Kết luận
Ô nhiễm ánh sáng từ đèn xe ô tô là một vấn đề đa chiều, ảnh hưởng tới an toàn giao thông, sức khỏe người tham gia và thậm chí đến an toàn cháy nổ của phương tiện. Khi mỗi tài xế hiểu và thực hiện đúng quy chuẩn, đô thị sẽ trở nên an toàn và bền vững hơn.
Duy Anh
